Vukati bya Xitsonga: Magoza, Mikhuva ni Ndzavisiso wa Siku ra Nkhuvo

Eka Vatsonga va le Limpopo, Mpumalanga, Mozambique, Eswatini na Zimbabwe, vukati a hi mhaka ya vanhu vambirhi ntsena.

I ndlela leyi hlanganisaka mindyangu yimbirhi, yi aka vuxaka naswona yi hlayisa mikhuva ya ndhavuko.

Endlelo ra vukati bya Xitsonga ri nga teka mavhiki kumbe tin’hweti, ku ya hi mindyangu ni swiyimo swa yona.

Ri sungula hi ku kombela hi xichavo, kutani ku landzela mabulo ya lovola kumbe lobola.

Eka nkarhi lowu, mindyangu yi burisana hi leswi faneleke ku nyikiwa ni leswi ndyangu wa nhwanyana wu swi langutelaka.

Eka mikhuva ya khale, jaha a ri fanele ku komba ku navela ka rona hi ndlela leyi xiximaka.

Loko nhwanyana a amukela, mindyangu a yi sungula ku lulamisela maendlelo lama landzelaka.

Hambiswiritano, vukati a byi endliwi hi vatekani ntsena.

Tatana, manana ni vakulukumba va mindyangu va na xiave xa nkoka eka maendlelo.

Nhwanyana na yena u fanele ku pfumela, hikuva vukati a byi fanelanga ku sindzisiwa.

Loko mindyangu yi twananile, varhumiwa va ndyangu wa jaha va ya ekaya ka nhwanyana.

Va famba ni tinyiko ta xichavo, leti nga hambanaka ku ya hi ndhavuko wa ndyangu.

Ku burisana hi lovola ku nga katsa swilo swo fana na mandlalelo, kupfula xifuva ni matlhomanyangweni.

Mindyangu yin’wana yi tlhela yi katsa kobo ya manana na jakheti ya tatana.

Tinxavo ni swilaveko swa lovola a swi fani eka mindyangu kumbe swifundzha hinkwaso.

Loko leswi a swi twananile swi hakariwile, ntwanano wa mindyangu wa tiyisiwa.

Eka mindyangu yin’wana, ku nga tlhaviwa mbuti ku tlangela ku hlangana ka mindyangu.

Mindyangu yi dya yi tlhela yi nwa swin’we, yi tlangela goza leri teke.

Eka mindyangu yin’wana, ku tlhela ku endliwa mphahlo ku tivisa vatatana hi vukati bya n’wana.

Ku endliwa leswi ku kombela nkateko wa vakokwana, ku ya hi ripfumelo ni ndhavuko wa ndyangu.

Endlelo ra ku rhwala nsati na rona i xiphemu xa nkoka eka vukati bya Xitsonga.

Ri nga fambisana ni ku yimbelela, ku cina ni ntsako loko nsati a tekiwa a ya ekaya ka jaha.

Hi siku ra ku nyiketa, mindyangu yi lunghisa swakudya naswona yi endla mikhuva yo hambana.

Nhwanyana u sungula hi ku salisa ndyangu wa ka vona, a nga si rhwariwa.

Ntsungu wa ndyangu wa jaha wu fika ku ta n’wi rhwala, kutani tatana kumbe nkulukumba a n’wi nyiketa.

Loko a fika, ndyangu wa jaha wu n’wi amukela tani hi xirho lexintshwa xa ndyangu.

Endzhaku ka ku nyiketiwa, ku nga landzela nkhuvo wa ngomalume ni mikhuva yin’wana ya ndhavuko.

Namuntlha, mindyangu yo tala yi hlanganisa mikhuva ya Xitsonga na vukati bya kereke kumbe civil wedding.

Leswi swi komba ndlela leyi ndhavuko wu yaka wu cinca ha yona eka nguva ya sweswi.

Hambiswiritano, mikhuva yo tala ya ha hlayisa nkoka wa xichavo, vuxaka ni ku hlanganisa mindyangu.

Ndhavuko wa vukati bya Xitsonga wu dyondzisa leswaku vukati a hi vuxaka bya vatekani ntsena.

I ntwanano lowu hlanganisaka mindyangu, wu aka vuxaka naswona wu hundzisela mikhuva eka tinxaka leti taka.

Hikuva eka Vatsonga, vukati a hi ku hlangana ka vanhu vambirhi ntsena.

I ku hlangana ka mindyangu yimbirhi.